Niet elke afspraak staat letterlijk in een contract. Toch ontstaan er rechten en verplichtingen zodra je een overeenkomst sluit. Dat komt door regels die automatisch gelden, ook als je ze niet hebt opgeschreven. Hier ontdek je hoe dat aanvullend recht werkt.
Wat is aanvullend recht?
Aanvullend recht zijn wettelijke regels die automatisch gelden als partijen in een overeenkomst niets anders hebben afgesproken. Je mag van deze regels afwijken door onderling andere afspraken te maken. Daarom wordt aanvullend recht ook wel suppletief recht genoemd: het vult aan waar een contract stil blijft.
Wanneer je een overeenkomst sluit binnen het burgerlijk recht (privaatrecht), leg je meestal alleen de belangrijkste afspraken vast. Denk aan prijs, prestatie en duur. Veel praktische zaken blijven onbesproken.
In dat geval treedt de aanvullende werking van de wet in werking. Dat betekent dat bepaalde regels automatisch van toepassing zijn. Dit gebeurt zonder dat partijen daar expliciet om vragen.
Lees hier over algemene consumentenrechten.
Hoe werkt aanvullend recht?
Aanvullend recht werkt door automatisch in te vullen wat ontbreekt in een overeenkomst, zodat er toch rechtsgeldige regels en bescherming zijn voor de betrokken partijen.
Stel: twee partijen sluiten een overeenkomst voor de levering van zaken. Ze hebben niets bepaald over de plaats van levering.
De wet bepaalt dan dat levering plaatsvindt op de plaats waar de verkoper zijn bedrijf heeft. Dit is een bepaalde regel met suppletieve aard.
Hebben partijen onderling iets anders afgesproken? Dan wijken ze van die regel af, en dat is toegestaan.
Waarom bestaat aanvullend recht?
Aanvullend recht bestaat om regels te bieden die automatisch gelden wanneer partijen in een overeenkomst zelf geen afspraken hebben gemaakt.
Aanvullend recht zorgt voor:
Zonder deze regels zouden partijen alles zelf moeten regelen, wat onpraktisch is. Het voorkomt dat bij ieder geval opnieuw moet worden bepaald wat redelijk is.
Daarnaast kan de rechter bij onduidelijkheid de wet toepassen als standaardkader.
Wat is het verschil tussen aanvullend en dwingend recht?
Het verschil is dat bij dwingend recht afspraken niet geldig zijn, en bij aanvullend recht wel.
Aanvullend recht
Dwingend recht
Bij dwingend recht kan een bepaling niet worden afgedwongen als die in strijd is met de wet. Bij aanvullend recht mogen partijen juist afwijken.
Lees hier meer over dwingend recht.
Veelgestelde vragen
Is aanvullend recht een synoniem van regelend recht?
Ja. In de praktijk wordt aanvullend recht vaak als synoniem gebruikt voor regelend recht. Beide termen verwijzen naar regels waarvan partijen mogen afwijken.
Geldt aanvullend recht alleen in Nederland?
Nee. Het concept bestaat in meerdere rechtsstelsels, zoals in België en andere Europese landen. De exacte regels verschillen per land, maar het principe van suppletieve rechtsregels is algemeen.
Komt aanvullend recht ook voor in het bestuursrecht?
In het bestuursrecht, bijvoorbeeld in de Algemene wet bestuursrecht (Awb), gaat het minder om contractvrijheid tussen burgers en de staat. Daar hebben regels vaker een verplicht karakter. Toch bestaan er ook daar bepalingen die ruimte laten voor nadere invulling via lagere wetgeving of beleidsregels.
Heeft aanvullend recht betrekking op openbare orde?
Nee. Regels van openbare orde hebben meestal een dwingend karakter. Aanvullend recht heeft juist een flexibel karakter en dient niet direct het algemeen belang, maar vooral praktische duidelijkheid tussen partijen.